Siêu dữ liệu có chứng minh được ảnh là thật không

Siêu dữ liệu là lời tệp tự khai về chính nó. Lời khai thì đáng đọc, nhưng không phải chứng minh. Nó dễ xoá và cũng dễ sửa, nên phải nghĩ riêng xem khi có thì nói lên điều gì và khi không có thì nói lên điều gì.

Khi có thì biết được gì

Thiết bị, ống kính, thông số phơi sáng, thời điểm, đôi khi cả vị trí. Khi các giá trị này khớp với nhau và khớp với bảng lượng tử hoá cùng cấu trúc ảnh thu nhỏ mà đời máy đó thật sự tạo ra, chúng ủng hộ giả thiết người chụp. Chỉ khi kiểm được sự nhất quán ấy thì chúng mới có ý nghĩa.

Khi không có thì biết được gì

Gần như chẳng biết gì. Ứng dụng nhắn tin và mạng xã hội xoá siêu dữ liệu lúc tải lên. Đo trên 75 bức ảnh máy ảnh thật thì 40 bức phát tín hiệu thiếu siêu dữ liệu. Coi sự thiếu vắng là chứng cứ AI tức là đặt một nửa số ảnh bình thường vào diện nghi ngờ.

Siêu dữ liệu bị sửa

EXIF thì ai cũng sửa được. Vì thế thứ đáng nhìn không phải bản thân các giá trị mà là mâu thuẫn giữa chúng: thời điểm chụp không khớp với cấu trúc tệp, ảnh thu nhỏ có dạng mà đời máy ấy không bao giờ tạo ra, hay dấu vết phần mềm chỉnh sửa nằm cạnh thông tin chụp.

Thứ mạnh hơn siêu dữ liệu

Là chữ ký. Bản kê khai C2PA sẽ không qua được khâu kiểm tra ngay khi nội dung đổi, nên mạnh hơn một lời khai đơn thuần. Nhưng chữ ký cũng cần kiểm riêng xem ai đã ký; thiếu bước đó thì nó cũng không hơn một lời khai.

Câu hỏi thường gặp

Có EXIF là ảnh chụp thật à?
Chỉ là một trong các căn cứ. EXIF có thể chép sang, nên còn phải xem nó có mâu thuẫn với các tầng khác không.
Ảnh nhận qua ứng dụng nhắn tin thì không kiểm được sao?
Siêu dữ liệu gần như mất sạch, chỉ còn tín hiệu giám định nên hay ra không kết luận được. Hỏi người gửi xin tệp gốc thì nhanh hơn.
Có thông tin vị trí thì đáng tin hơn chứ?
Nó chỉ là một phần của cùng lời khai và tự nó không nặng ký hơn. Quan trọng là nó có khớp với các giá trị còn lại không.
Xoá siêu dữ liệu trước khi đăng có bất lợi cho tôi không?
Không, vì sự thiếu vắng không bao giờ bị dùng làm chứng cứ AI. Nhưng nó cũng xoá luôn các căn cứ có lợi cho bạn, nên khả năng ra không kết luận được sẽ cao hơn.

Đọc tiếp

Bài này là hướng dẫn chung, không phải tư vấn pháp lý. Kết quả kiểm tra là đánh giá theo xác suất, không phải chứng minh.

Thử một tệp